Kiedy Leonardo da Vinci malował Mona Lisę, trudno przypuszczać, że pewnego dnia stanie się też globalnym memem — z wersjami typu „poniedziałkowa Lisa”.
Znacie ten mem, w którym jej idealnie ułożone włosy stają się potargane, uśmiech traci tajemniczość, a obraz nagle przestaje być tylko arcydziełem — staje się wyobrażeniem nas wszystkich w poniedziałkowy poranek.
Nikt nie przewidział, że obrazy sprzed wieków wpadną na social media i będą bawić ludzi na całym świecie.
I to właśnie jest urok memów z klasyczną sztuką — odzwierciedlają codzienne zmagania i, o dziwo, są bardzo trafne.
Muzea bywają drogie i onieśmielające. Memy ze sztuką to skrót, który sprawia, że dawne dzieła stają się zabawne i przystępne dla każdego — bez sznurków i przewodników.
Nawet „Krzyk” Munch’a stał się ikoną memów — idealny na moment, gdy internet przerywa lub gdy otwierasz lodówkę i odkrywasz, że ktoś zjadł twoje resztki.
Memy pozwalają zrozumieć obrazy nawet wtedy, gdy nie znamy ich historii. Nowoczesne podpisy zestawione z dawnymi scenami nadają im aktualny sens.
Często nie trzeba niczego przerabiać — już sam wyraz twarzy namalowany przez dawnych mistrzów trafnie opisuje współczesne emocje i problemy.
Czasem znajomy autora memów przerobił „Ofelię” na miskę zupy, co brzmi absurdalnie, a jednak w ciekawy sposób nawiązuje do nastroju oryginału. Takie zabawy tworzą nowe konteksty i warstwy znaczeń.
Z drugiej strony, współczesne zdjęcia grup ludzi bywają porównywane do „renesansowego” obrazu — to przypomnienie, że ludzkie zachowania nie zmieniły się aż tak bardzo, tylko przybierają nowe formy.
Mimo że memy często żartują z klasyki, potrafią też zachęcić ciekawskich do sięgnięcia głębiej. Udostępniane wszędzie, przyciągają zarówno znawców, jak i osoby, które zwykle nie weszłyby do muzeum.
Dzięki śmiesznemu podpisowi ktoś może wyszukać autora obrazu i poznać jego historię — to nauka sztuki bez uczucia „pracy domowej”.
Badania pokazują, że internetowe memy najczęściej wzbudzają ciekawość i skłaniają do poznawania — dlatego nie tylko strony z memami, ale też niektóre muzea zachęcają do tworzenia takich przeróbek.
Niektórzy organizują warsztaty, w których odwiedzający tworzą memy na podstawie eksponatów, a muzea publikują własne zabawne treści, żeby przybliżyć sztukę nowym odbiorcom.
Początkowo mem może wydawać się głupiutki, ale może zainicjować nową pasję lub otworzyć drzwi do rzeczy wcześniej nieznanych. To atrakcyjna droga, by pomyśleć o historii w innym świetle.
Zawsze znajdą się osoby, które wykorzystają memy w sposób krzywdzący. Tworząc przeróbki, warto brać pod uwagę pierwotny kontekst dzieła — jeśli oryginał porusza delikatne tematy, może lepiej wybrać inne obrazy do żartu.
Jednocześnie miłe są momenty, gdy muzea bawią się w mediach społecznościowych — pokazują, że historia i sztuka nie muszą być zawsze poważne, a social media mogą być miejscem odkrywania i zabawy.
Dawne obrazy pełne są dramatu, dumy, niezręcznych milczeń i pobłażliwych spojrzeń — memy tylko dopisują do tego współczesne napisy, które odczytujemy natychmiast. Dzięki humorowi osoba, która nigdy nie sięgnęłaby po książkę o sztuce, rozpozna Caravaggia czy Rafaela.
Jeśli mem sprawia, że ktoś zaczyna dostrzegać piękno, emocję czy człowieczeństwo przedstawione na obrazie, to spełnia swoją rolę. Humor może być mostem — szacunek dla dzieła powinien pozostać na pierwszym miejscu.
Wielu ludzi nie ignoruje klasyki z powodu niechęci, lecz dlatego, że media społecznościowe są zdominowane przez łatwe, krótkie treści. Gdy ta bariera zniknie, zaczynają doceniać technikę, historię i opowieści kryjące się za obrazami w bardziej naturalny sposób.
Niektóre przeróbki bywają nihilistyczne czy ponure — to część ich uroku: kontrast między powagą oryginału a współczesnym żartem daje przestrzeń, by śmiać się z tematów, które w innym kontekście wydają się zbyt poważne.
Memy pozwalają też wyrażać uczucia, których nie chcielibyśmy wygłaszać w towarzystwie, ale które chętnie udostępniamy w sieci.
Najlepsze memy zestawiają zwykłą, codzienną sytuację z przesadzoną ekspresją znaną z klasycznych dzieł. Dzięki temu śmiejemy się i dzielimy wspólnym żartem, który łączy przeszłość ze współczesnością.
Czy zdarzyło Ci się wejść do czyjegoś domu i natknąć się na lampę w kształcie…
Świat sztuki bywa trudny do ogarnięcia. Przyznaję — jako miłośniczka sztuki często gubię się, próbując…
„Mądrze jest nie szukać sekretu i uczciwie go nie ujawniać” — mawiał William Penn. Czasem…
Gdy obostrzenia luzują się, ludzie znowu wychodzą na ulice — można odetchnąć świeżym powietrzem, cieszyć…
Menadżer HR chwycił mikrofon i zaczął wymieniać, kto z kim się spotyka. Ktoś uderzył szefa,…
Dziecięca wyobraźnia jest niezwykle żywa. Potrafią zagrać księżniczkę, superbohatera czy złą czarownicę bez próby i…
