Psy żyją przy boku człowieka od ponad 30 000 lat i zdobyły miano najlepszego przyjaciela człowieka. Po udomowieniu podlegały znacznym przekształceniom spowodowanym selektywną hodowlą. Ludzie krzyżowali je, by uzyskać pożądane cechy, co czasem prowadziło do poważnych problemów zdrowotnych. To właśnie w XX wieku hodowla stała się bardziej zaawansowana dzięki nowym metodom.
Selektywna hodowla polega na dobieraniu osobników o pożądanych cechach do rozmnażania, by te cechy stały się częstsze w populacji. Najczęściej robi się to z korzyścią dla człowieka, co nie zawsze jest korzystne dla zwierzęcia w jego naturalnym środowisku.
Jedne z najwcześniejszych przykładów selekcji sięgają ponad 9 000 lat temu w Mezoameryce, gdzie przekształcano dziki gatunek teozinte w kukurydzę przez wybieranie roślin o większej liczbie ziaren.
Wraz z przechodzeniem społeczności na tryb rolniczy zaczęto faworyzować mniejsze, bardziej uległe psy — łatwiejsze do życia razem z ludźmi. Proces udomowienia wilków, który rozpoczął się już nawet 30 000 lat temu w Azji Południowo-Wschodniej, doprowadził do powstania ponad 450 uznanych dziś ras psów.
Wiele współcześnie znanych ras bardzo różni się od swoich przodków sprzed wieku. Poniżej przedstawiono zmiany w wybranych rasach — od sylwetki po strukturę sierści — ilustrując wpływ hodowli na wygląd i zdrowie psów.
Sto lat temu mopsy były mniej przysadziste: miały dłuższe nogi, dłuższe pyszczki i szczuplejszą sylwetkę. Następnie hodowano je pod kątem dużych oczu i spłaszczonych nosów, co niestety doprowadziło do licznych deformacji i problemów z oddychaniem oraz innymi schorzeniami.
W porównaniu do form sprzed wieku pysk bull terriera stał się krótszy, a żuchwa i grzbiet nosa bardziej zaznaczone. Sylwetka zyskała muskularność i krótsze kończyny — cechy rozwijane w epoce wiktoriańskiej, kiedy psy te wykorzystywano do walk.
Irish settery niewiele zmieniły się przez ostatnie sto lat. Dziś mają dłuższą, gęstszą sierść o głębokim mahoniowym odcieniu oraz nieco smuklejszą sylwetkę niż dawniej.
Ta sympatyczna rasa przeszła niewielkie zmiany. Białe teriery wyhodowano w XIX wieku w Poltalloch w Argyll; współczesne psy mają nieco dłuższą i gęstszą sierść, ale generalnie pozostają podobne do swoich przodków.
Owczarki staroangielskie kiedyś były znacznie bardziej kudłate. Poza dłuższą okrywą włosową to jedna z ras, która pozostała stosunkowo niezmieniona przez sto lat.
Bassety przeszły wyraźne zmiany: tylne kończyny stały się krótsze, uszy dłuższe, pyszczek bardziej opadający, a fałdy skórne bardziej widoczne — cechy, które podkreślają charakterystyczny wygląd tej rasy.
Rasa wyhodowana pod koniec XIX wieku w Turyngii przez Louisa Dobermanna stała się smuklejsza. Dawniej praktykowano obcinanie uszu i ogona — dziś w wielu krajach jest to zabronione. Obecne pokolenia Dobermannów są także zwykle mniej agresywne niż ich przodkowie.
Początkowo hodowany jako pies myśliwski w XV-wiecznej Europie, współczesny jamnik ma dłuższe ciało i pysk, szerszą klatkę piersiową oraz krótsze tylne kończyny w porównaniu do form sprzed wielu lat.
Choć wyglądają podobnie, nowe pokolenia nowofundlandów są zazwyczaj większe. W 1915 roku rasa ważyła około 45 kg, a dziś samce mogą dochodzić nawet do 68 kg. Gęsta sierść od zawsze sprzyjała ich pracy w chłodnym klimacie.
Owczarki niemieckie stały się większe, z dłuższą i gęściejszą sierścią oraz szerszą klatką piersiową. Zmiany w budowie szkieletowej i intensywna selekcja sprawiły, że rasa jest dziś podatna na niektóre schorzenia, np. problemy stawów.
Sierść szkockiego teriera dziś jest dłuższa, miększa i ma inną teksturę — sto lat temu była bardziej druciana. Zmiana okrywy nadaje rasie nieco inny wygląd, choć sylwetka pozostała rozpoznawalna.
Te energiczne, towarzyskie teriery niewiele się zmieniły; mają dziś bardziej kudłatą sierść i dłuższy pysk. Airedale to największa z ras terierów i pod tym względem pozostała niezmieniona.
Rottweilery zyskały krótszy pysk, mocniejszą szczękę i nieco inną budowę głowy. Coraz rzadziej praktykuje się obcinanie ogona, a sierść wielu współczesnych osobników jest bardziej szorstka niż dawniej.
Mimo że Shetlandy uważane są za psy małe, ich rozmiary w praktyce się powiększyły — w porównaniu z przeszłością stały się wyraźnie większe, a zimowa, dłuższa sierść pomagała im przetrwać surowe warunki pogodowe.
Boxery, znane z energicznego temperamentu, powstały przez krzyżowanie mniejszych mastifów i buldogów. Ich sylwetka zmieniła się — pysk był kiedyś dłuższy, dziś bardziej opadający, co wpływa też na wyraz twarzy.
Dog niemiecki to rasa olbrzymia; współczesne psy są cięższe i większe niż ich przodkowie. W przeszłości służyły m.in. do polowań, a ich masa i wzrost znacznie wzrosły w wyniku selekcji.
Chow chow to „puchate kule” — sto lat temu ważyły około 23 kg, dziś potrafią osiągać nawet 34 kg. Twarze tych psów stały się bardziej pofałdowane, a gęstsza sierść była wynikiem hodowli przystosowującej je do pracy w chłodnych, śnieżnych warunkach.
Saluki stały się wyższe i smuklejsze niż kiedyś, z dłuższymi uszami i kończynami. To psy żywe i towarzyskie, które cenią bliskość człowieka.
Czy wiedziałeś, że nasi futrzani przyjaciele potrafią wykonać najwyższej klasy spojrzenie „psich oczu”, którego brakuje…
Wszyscy kłamiemy. Wszyscy mamy tajemnice. To w 100% naturalne, ludzkie zachowanie. Jednak tajemnice nie są…
Ludzie zwykle oczekują, że budynki będą funkcjonalne. Niezależnie czy to dom, schody, droga czy obiekt…
Trudno nie porównywać naszego prawdziwego życia do idealnych zdjęć, które przewijamy w mediach społecznościowych każdego…
Ludzie kiedyś żyli inaczej: nawet życie w latach 50. XX wieku znacząco różniło się od…
Pieniądze mają znaczenie. Jeśli ktoś mówi, że nie, prawdopodobnie ma majątek rodzinny, solidną poduszkę finansową,…
