Dieter Rams, uznany mistrz wzornictwa przemysłowego, definiował dobre projektowanie jako użyteczne, zrozumiałe, innowacyjne, estetyczne, dyskretne, szczere i trwałe. To jednak nie wszystko — projekt musi być dopracowany w każdym detalu, przyjazny środowisku i możliwie oszczędny w formie. Z czasem jego zasady stały się fundamentem dobrego designu i inspiracją dla wielu twórców na całym świecie.
Nie wszyscy jednak trzymają się tych wytycznych, czego efektem są rozmaite wpadki projektowe — użytkownicy chętnie je dokumentują i śledzą. Poniżej znajdziesz wybór 30 przykładów designu, który najwyraźniej zawiódł: od zabawnych po absurdalne. Przewiń dalej, żeby zobaczyć je wszystkie.
„Dobry projekt skupia się na ludziach i planecie” — mówi projektantka przemysłowa Elodie Delassus. Jako projektanci powinniśmy rozumieć potrzeby użytkownika, jego aspiracje, kontekst oraz wymagania użytkowe, aby stworzyć produkt, który ludzie będą chcieli mieć w swoim życiu.
Odpowiedzialność projektanta to też zrozumienie cyklu życia produktu: dobór materiałów i technologii produkcji ma wpływ na środowisko. „Dobry projekt to nie tylko sensowne użytkowanie i estetyka — to też trwały, zrównoważony produkt” — dodaje Delassus.
Z drugiej strony zły projekt często pomija te aspekty: bywa wadliwy, nietrwały i nieodpowiedni do kontekstu użytkowania. Łatwo się psuje, szybko wychodzi z mody i ignoruje potrzeby odbiorcy.
Jednym z najczęstszych błędów jest kiepski dobór tworzyw — na przykład łączenie dwóch różnych plastków w jednym produkcie. Szczoteczka do zębów z twardym plastikiem i miękkim silikonowym nawilżeniem wygląda ładnie, lecz często uniemożliwia recykling.
Mix materiałów, zwłaszcza połączenie tworzyw z surowcami organicznymi, sprawia że przedmiot traci wartość recyklingową i najpewniej trafi na wysypisko lub zostanie spalony.
Projektanci często zapominają też o trwałości estetycznej i konserwacyjnej. Produkty powinny być łatwe do czyszczenia i nie tworzyć trudno dostępnych szczelin. Lakier miękki w dotyku może być atrakcyjny, lecz z czasem, szczególnie w wilgotnych i gorących warunkach, staje się lepki i niesympatyczny w użytkowaniu.
Nadmierna, nieuzasadniona złożoność to kolejny grzech złego projektu — jeśli forma nie podpowiada użytkowi, jak korzystać z produktu, powstaje chaos i frustracja.
Złe projekty często nie uwzględniają kontekstu użytkowania. Przykładem jest wentylator z intensywnym, niegasnącym diodowym światłem — uciążliwy w sypialni nocą. Projekt powinien brać pod uwagę sytuacje, w których produkt będzie używany.
Projektowanie wyłącznie pod „typowego użytkownika” prowadzi do wykluczeń. Dobre wzornictwo bywa inkluzywne: zaczyna się od ekstremalnych przypadków użycia i dzięki temu poprawia funkcjonalność dla wszystkich.
Dieter Rams, propagator zasady „mniej, ale lepiej”, określił cechy dobrego projektu, aby pokazać, czego można oczekiwać od przemysłowego designu. Jego wpływ na wygląd i sposób działania produktów XX i początku XXI wieku był ogromny — od budzików po ekspresy do kawy.
W latach 70. Rams zadawał sobie pytanie „czy mój projekt jest dobry?” — i na tej podstawie sformułował swoje dziesięć zasad, o których mowa powyżej i poniżej.
Innowacja powinna być celem projektanta. Świat pędzi naprzód, a nowe technologie otwierają możliwość rozwiązania współczesnych problemów w świeży, użyteczny sposób. Innowacja to nowe materiały, technologie czy przemyślenie tradycyjnych rozwiązań tak, by stały się bardziej praktyczne i trwałe.
Dzięki temu produkty bywają nie tylko funkcjonalne, lecz także bardziej ekologiczne i opłacalne w długiej perspektywie.
Rams już w latach 70. zwracał uwagę na środowisko, konsumpcję i problem odpadów. W przemówieniu z 1976 roku wyraził obawę, że przyszłe pokolenia będą oburzone bezmyślnością obecnego wypełniania domów i krajobrazu zbędnymi przedmiotami.
W obliczu kurczących się zasobów naturalnych Rams apelował, by kupujący i projektanci brali odpowiedzialność za stan świata — sprzeciwiał się marnotrawstwu i promował trwałe, przemyślane rozwiązania.
Najważniejszym powodem zakupu produktu jest jego użyteczność — ma działać i ułatwiać życie. Jednak to, co dla jednego użytkownika jest przydatne, dla innego może być bezużyteczne. Dlatego trudno czasem zdefiniować uniwersalne kryteria użyteczności.
Atrakcyjny wygląd zwiększa szansę, że produkt będzie używany — jeśli nam się coś nie podoba, rzadziej po to sięgamy. Rams podkreślał, że design powinien być dyskretny: prosty, intuicyjny i niekrzykliwy. Klasyczna forma, która nie starzeje się szybko, zmniejsza też szansę, że przedmiot wyląduje na śmietniku.
Produkt powinien być szczery wobec konsumenta — nie wolno obiecywać więcej, niż jest się w stanie dostarczyć. Zgodnie z zasadami Ramsa, produkty powinny być niezawodne, trwałe i działać zgodnie z przeznaczeniem, tak aby użytkownik nie czuł się zawiedziony.
Najlepszy projekt jest oczywisty w użyciu — nie wymaga dodatkowego tłumaczenia, a użytkownik docenia przemyślane, proste rozwiązania. Jak powiedział Jared Spool: „Dobry projekt, gdy jest wykonany dobrze, staje się niewidoczny. To dopiero słaby projekt przyciąga uwagę”.
Czasami wydaje nam się, że dobrze znamy ludzi wokół siebie, ale każdy ma fragmenty życia,…
Przyjaźnie zwykle zaczynają się od dobrych wibracji, śmiechu i przekonania, że dobrze kogoś poznaliśmy od…
W miarę jak dojrzewamy, łatwo wpaść w rytuały i trzymać się tego, co znane —…
Każdy ma jedne obowiązek domowy, którego szczerze nie cierpi. Niezależnie od tego, czy jest męczący,…
Krótka przerwa od codziennego zgiełku Pewnie każdy z nas czasem czuje się przytłoczony — czy…
Kiedy coś emanuje dobrą energią, od razu to czujesz: pole pełne słoneczników, domowy posiłek z…
