Pewnie wszyscy to znamy: czynsz trzeba zapłacić, do wypłaty jeszcze kilka dni, a kolejny posiłek to nie wybór, a próba połączenia jak najmniej nieprzyjemnych składników z tego, co zostało. Tak wyglądała moja miesięczna rzeczywistość, gdy byłam studentką. Saszetki z zupą były racjonowane, zerkano na dno butelki szamponu, a reszta, jak to mówią, to historia.
A może nie? Bo jeśli coś wyniosłam z tamtych lat, to to, że gdy nauczysz się radzić sobie, niektóre nawyki trudno porzucić — nawet gdy już nie musisz. I najwyraźniej nie jestem osamotniona: oszczędne nawyki potrafią trwać długo.
Użytkowniczka Reddita BazarasSeni niedawno zapytała: „Kobiety, które dorastały w biedzie, a teraz są finansowo zabezpieczone — jaki jest ten jeden ‘nawyk biedy’, którego absolutnie nie potraficie zrzucić, bez względu na to, ile macie pieniędzy?” Poniżej zebraliśmy część najlepszych odpowiedzi. Dajcie znać, co byście dopisały do listy.
#1
Wyciśnięcie ostatniej kropli z opakowania. Szampon, musztarda, płyn do naczyń, olej, farba, mleko — wszystko trzeba dopracować do końca.
#2
Zimą zostawianie otwartych drzwi piekarnika po pieczeniu. Zapłaciłam za to ciepło, więc go użyję.
#3
Kupowanie taniego, przecenionego mięsa i zamrażanie go, nawet jeśli nie planuję go używać w najbliższym tygodniu. Zawsze mam zapas jedzenia (konserwy, suche produkty) po latach głodowania — przydaje się, gdy pojawią się niespodziewane wydatki (np. 4000+ za operację zwierzaka).
W dzisiejszych czasach wielu ludzi martwi się o pieniądze (dzięki, inflacji). Raport APA „Stress in America” z 2025 roku wykazał, że pieniądze znajdują się wśród znaczących stresorów: 66% Amerykanów zgłosiło stres związany z pieniędzmi, a 75% było zaniepokojonych gospodarką.
#4
Mentalne przeliczanie, ile godzin muszę przepracować, żeby pozwolić sobie na jedzenie na wynos, ubranie czy cokolwiek innego. Jeśli nie wydaje się „warto”, nie kupuję. I prawie nigdy nie płacę pełnej ceny — musi być na wyprzedaży.
#5
Gromadzenie ogromnych zapasów jedzenia. Strach przed brakiem jedzenia rzadko znika, niezależnie od stanu konta.
#6
Niezależnie od dochodów, w domu zawsze będzie wielka torba na plastikowe reklamówki.
Sheiresa McRae Ngo dla Bankrate opisuje stres finansowy — niepokój związany z pieniędzmi, długami i wydatkami — jako jeden z najbardziej powszechnych i przewlekłych rodzajów stresu. Może on znacząco wpływać na zdrowie psychiczne: w badaniu Bankrate z 2024 r. 47% dorosłych USA przyznało, że pieniądze wpływają na ich zdrowie psychiczne, a 59% wskazało, że trudności z opłaceniem codziennych wydatków miały „duży wpływ”.
#7
Myślenie w kategoriach niedoboru w kwestii pieniędzy i rzeczy — nawet mając pieniądze. Rzadko kupuję coś naprawdę ładnego dla siebie, a jeśli już, chowam to i nie używam. Noszenie butów aż się porwą, terytorialne podejście do jedzenia, niechęć do dzielenia się — to wszystko wynika z doświadczeń dzieciństwa.
#8
Zjadanie jedzenia, którego się nie lubi, żeby nic nie zmarnować.
#9
Nigdy nie używam całej ręcznika papierowego — odrywam dokładnie tyle, ile potrzebuję, a resztę zostawiam na później.
Gdy pieniądze są napięte, oszczędzanie, ponowne użycie i rozciąganie zasobów bywa koniecznością. Gdy sytuacja się poprawia, te zachowania mogą pozostać — nie z braku wyboru, lecz jako nawyk czy świadomy wybór. Chodzi mniej o niedobór, a bardziej o oszczędność i świadome gospodarowanie.
#10
Zakupy w second handzie. Znalazłam tam wiele świetnych rzeczy, czasem z metkami — po co przepłacać, skoro można znaleźć używane za połowę ceny?
#11
Przygotowanie potrawy, która wychodzi fatalnie, a mimo to zmuszanie się, by zjeść wszystko, bo nie można marnować jedzenia ani pieniędzy.
#12
Nieludzka miłość do tuńczyka w puszce — wiele moich dziecięcych kanapek z tuńczykiem wynika z trudnej sytuacji finansowej, ale jako dorosła osoba tuńczyk wciąż daje mi poczucie komfortu; jest tani i szybki w przygotowaniu.
To, co zaczęło się jako konieczność, może stać się nawykiem. Używanie rzeczy do końca, oszczędzanie resztek, porównywanie cen czy zastanawianie się przed zakupem nie muszą znikać tylko dlatego, że stać nas na rozluźnienie pasa. Wiele z tych zachowań można uznać za zaradne i praktyczne.
#13
Otwieranie, wyciskanie i odwracanie butelek z kosmetykami, balsamów i serum, aby wydobyć z nich ostatnią kroplę.
#14
Przed zakupem robię research, nawet przy drobiazgach, korzystam z biblioteki dla relaksu i uwielbiam „miski” (teriyaki, noodle itp.). Osoby wychowane w biedzie uczą się wielozadaniowości — praca i nauka często idą w parze z jedzeniem.
#15
Rozcieńczanie mydła do rąk, odżywki, szamponu, gdy są w połowie, żeby dłużej wystarczyły. Rzadkie wyrzucanie maszynek do golenia. Suszenie ubrań na powietrzu, by oszczędzić na pralni (wspólna pralnia).
To, co zaczynało się z konieczności, może stać się świadomym wyborem. Nie wszyscy, którzy trzymają się tych nawyków, wciąż ich potrzebują — wielu po prostu polubiło oszczędność, niechęć do marnowania i poczucie bezpieczeństwa wynikające z posiadania zapasowego „coś” na czarną godzinę.
#16
Stały strach przed byciem bez grosza w emeryturze.
#17
Trudność z kupowaniem nowych skarpet, bielizny, butów — noszę je dłużej, niż powinnam. Tak samo z gąbkami do naczyń.
#18
Ponowne używanie rzeczy, jeśli są w dobrym stanie — torebki strunowe, pojemniki. Nie wyrzucam jedzenia — resztki służą jako lunchy, śniadania albo idą do zamrażarki. Oszczędzam, rzadko robię zakupy bez potrzeby, wolę zrobić coś samodzielnie niż płacić.
Może dlatego wiele z tych nawyków wygląda bardziej na zaradność niż na restrykcję. Używanie czegoś do końca, porównywanie cen, polowanie na okazje — nie muszą zniknąć tylko dlatego, że mamy wybór.
#19
Używanie starych opakowań po maśle jako pojemników.
#20
Wyłączanie wszystkich świateł, bo prąd jest za drogi.
#21
Lęk o pieniądze. Niezależnie ile oszczędzam, wydaje mi się, że to za mało, jeśli coś się wydarzy.
#22
Kupowanie marek sklepów zamiast znanych brandów, korzystanie z kuponów na fast food i kupowanie ubrań tylko na wyprzedaży.
#23
Jeśli coś jest za darmo, biorę. Nawet jeśli jest uszkodzone — to zasób, który można naprawić.
#24
Natychmiast biegnę na dział wyprzedaży w sklepie, zanim obejrzę cokolwiek innego.
#25
Zabieranie jedzenia na lotnisko, żeby nie dać się „złupić”, choć stać mnie już na zakupy tam.
#26
Robienie i naprawianie samemu — DIY w każdej możliwej kwestii w zakresie moich umiejętności.
#27
Zawsze oszczędzam i nigdy nie czuję, że to wystarczy. Nawet mając 8000 dolarów na koncie, czuję, że potrzebuję więcej i to ogranicza moją chęć do wydawania na wakacje czy inne przyjemności.
#28
Jeśli zostają sosy w paczkach, przecinam je i wyciskam do butelki w lodówce. Wyciskam też resztki balsamu do ust i błyszczyków. Nie wyobrażam sobie wyrzucić tych rzeczy bez tego kroku.
#29
Lubię zdobyć coś taniego — dreszczyk szczęścia przy okazji okazji. Czuję się dziwnie kupując coś w pełnej cenie lub fundując sobie droższy prezent.
#30
Daję dzieciom dokładki zanim sama nałożę pełny talerz, mimo że wiem, że jest wystarczająco jedzenia. Zamiast wyrzucać papierzaste ulotki, kiedyś oszczędzałam je na notatki — teraz wiem, że można je wyrzucić. Czasem chwalę się za znalezienie używanego wózka i liczę, ile zaoszczędziłam.
#31
Trzymanie pojemników po wędlinach, by użyć ich jako Tupperware — mam ładne szklane komplety, ale czasem myję pudełko po mięsie i używam je później.
#32
Budżetowanie w kopertach, kupowanie „taniej” płatków śniadaniowych, a jeśli mleka mało — dodawanie wody do płatków.
#33
Lęk o pieniądze — nawet gdy mogę zapłacić za opiekę nad dzieckiem, wpada mi spiralę niepokoju i znów analizuję finanse.
#34
Chcę pójść na duży koncert, ale nie potrafię kupić biletu — wydanie tyle pieniędzy jest dla mnie nie do pomyślenia.
#35
Dostaję lęku przed zakupami rzeczy, które NIE są na wyprzedaży.
#36
Kupowanie tylko w dyskontach — „to to samo g***o”, nie zapłacę 10 dolarów więcej, bo mogę teraz sobie pozwolić na droższy sklep.
#37
Nigdy nie wyrzucam kosmetyków sypkich — jeśli mogłam kiedyś kupić paletę za 250 dolarów, nie zamierzam wyrzucać jej po użyciu jednego koloru.
#38
Jeśli cena ubrania jest dla mnie nieuzasadniona, nie mogę się do niego przekonać, nawet jeśli je uwielbiam. Chętnie wydam na jedzenie, ale nie na drogi ciuch, jeśli uważam, że koszt jest absurdalny.
#39
Przy każdej podwyżce czy nowej pracy nadal oceniam rzeczy w godzinach pracy potrzebnych, żeby je kupić. Nie uwzględniam oszczędności ani pieniędzy na przyjemności.
#40
Oszczędzanie zużytych serwetek na trudniejsze zabrudzenia — używanie ich ponownie do wycierania większych plam.
#41
Oszczędzanie, by kupić ładne ubrania czy torby, a potem nigdy ich nie noszenie — trzymanie na „specjalną okazję”.
#42
Czuję wielką winę, jeśli wydam ponad 20 dolarów dziennie. Nawet po wydatkach typu 56 dolarów na paliwo czy kupnie sprzętu do pracy nadal mam poczucie powrotu do czasów, gdy nie wiadomo było, czy dojdę do następnej wypłaty.
#43
Poszukiwanie najlepszej rzeczy w najniższej cenie, nawet jeśli zajmie to pięciokrotnie dłużej. Nienawidzę marnowania pieniędzy na coś, co nie jest w 100% odpowiednie.
#44
Zamawianie najtańszej pizzy w restauracji — zdarza mi się bardzo rzadko wybierać coś droższego z menu.
#45
Kupowanie tamponów/podpasek hurtowo, żeby mieć zawsze zapas.
#46
Wyciąganie kalkulatora i liczenie wszystkiego.
#47
Czekanie z jedzeniem do kolacji, żeby oszczędzić na jedzeniu.
#48
Planowanie zakupów odzieżowych tak, by trafić na wyprzedaże poza sezonem.
#49
Wiele z tych nawyków znam i nie dorastałam w biedzie — byłam wychowana oszczędnie. Sortowanie sklepów online po najniższej cenie, odwracanie butelek z kosmetykami, jedzenie rzeczy z obawy przed marnowaniem — to wszystko może wynikać z kultury oszczędzania w domu.
#50
„Nie marnuj” — zjadanie wszystkiego na talerzu nawet, gdy jestem najedzona, oraz oszczędzanie opakowań prezentowych i wstążek.
#51
Nie lubię ryzykownych inwestycji — bardzo przywiązuje się do każdego straconego dolara, nawet jeśli to niewiele.
#52
Praca w nadgodzinach — mimo że nie jest już konieczna, nadal czuję potrzebę, jakby ciągle trwał tryb przetrwania.
#53
Niepokój, gdy widzę marnotrawstwo — np. gdy dzieci zbyt mocno kolorują i szybciej się zużywają kredki.
#54
Gromadzenie rzeczy — rodzice trzymali bezużyteczne przedmioty „na później”, teraz ja też mam problem z wyrzucaniem czegokolwiek, zwłaszcza ubrań (mam rzeczy z podstawówki, które nadal pasują; mam 30 lat).
#55
Lęk związany z pieniędzmi i robienie „matematyki” podczas zakupów spożywczych — robię to nawet bez potrzeby, bo daje mi to poczucie kontroli.
#56
Zawsze mieć wystarczająco papieru toaletowego i skarpet.
#57
Jestem otyła, bo nie potrafię wyrzucić jedzenia.
#58
Wielki lęk przed zakupami online — wysoki koszt dostawy i trudne zwroty w przeszłości sprawiły, że rzadko kupuję online; gdy to robię, czuję się winna i potrzebuję zapewnień partnera, że nie zbankrutujemy.
#59
Zamawianie najtańszych dań w restauracji, kupowanie marek ekonomicznych, używanie rzeczy do całkowitego wytarcia — cerowanie, naprawianie, maksymalne wykorzystywanie przedmiotów, choć teraz staram się kupować lepszą jakość na przyszłość.
#60
Nie używam ręczników papierowych, sprawdzam, czy produkty są uzupełnialne przed zakupem; rozcieńczam mydło pianowe wodą, kupuję markę zastępczą prawie wszystkiego poza jedną ulubioną, piorę rano poza godzinami szczytu, gotuję po godzinach największego popytu — wiele z moich nawyków jest także proekologicznych.
#61
Nieproporcjonalny strach przed kosztami naprawy, np. samochodu — czuję paraliżujący lęk, jakby miały kosztować setki tysięcy, a nie setki dolarów.
#62
Zanim wydam pieniądze, pytam — niezależnie od kwoty; to mój odruch.
#63
Nie wydaję na siebie bez zgody męża, bo boję się, że pominę jakiś ważny wydatek — on jest oburzony, ale nadal to robię.
#64
Problemy z dostępem do jedzenia: zamrażalnik pełen, wykorzystywanie wszystkich części produktów, zakup na wyprzedaż, dokończenie talerza, rozciąganie przepisów — wszystko to.
#65
Zawsze trzymam zapas trzymiesięczny konserw i innych produktów. To zwyczaj — mąż czasem każe mi odłożyć część zakupów, bo nie ma miejsca.
#66
Robienie zapasów podczas dobrych promocji — wielokrotnie moje zapasy uratowały nas w trudnych okresach, a nawet umożliwiły pomoc sąsiadom po pożarze.
#67
Intensywny, czasem paraliżujący lęk o pieniądze, szczególnie przy większych wydatkach jak rachunki medyczne czy naprawy samochodu. Nawet drobne zakupy miewają u mnie postać lęku i poczucia winy, mimo że wiem, że to przesada.
#68
Mój ulubiony przekąska to wciąż krakersy z masłem albo nachosy z mikrofalówki. Kupuję zamienniki marek zawsze, gdy mogę.
#69
Nigdy nie poczuję się całkowicie „komfortowo” finansowo — ciągły niepokój o bezpieczeństwo finansowe wymaga od partnera częstego zapewniania, że będzie dobrze.
#70
Przechowywanie nadmiaru szamponu, odżywki, żelu pod prysznic i niektórych produktów spożywczych — z obawy, że znów ich nie będzie nas stać.
#71
Gotowanie w domu większość tygodnia zamiast jedzenia na mieście.
#72
Wyciskanie ostatniej kropli ze wszystkiego, rozcinanie opakowań, niekupowanie przydatnej rzeczy, jeśli kosztuje powyżej 50 dolarów, robienie zakupów w dyskoncie i w second handach, bo to normalne.
#73
Wykorzystanie każdego kawałka produktu w opakowaniu — odwracanie butelek, porównywanie cen online i testowanie kuponów, by uzyskać najlepszą ofertę.
#74
Rozrywanie ręczników papierowych na pół, żeby ich oszczędzić.
Polub nas →
